قرار گرفتن در معرض نور خورشيد، باعث آسيب هاى زيادى به پوست مى شود؛ از جمله لک، چين و چروك و بيمارى هایی چون سرطان پوست. به همين دليل بايد از ضد آفتاب استفاده شود تا پوست در مقابل اين آسيب ها، در امان بماند. ولى بايد توجه كرد كه اگر در انتخاب ضد آفتاب مناسب، دقت نشود و درست مصرف نگردد، ممكن است عوارض خطرناك و جبران ناپذيرى به دنبال داشته باشد.

WJTR9671

اشعه فرابنفش خورشيد شامل سه قسمت UVA و UVB و UVC است كه اثراشعه UVC توسط لايه اوزون ازبين مى رود ولى اشعه هاى UVA و UVB براى پوست خطرناك هستند. اشعه UVB روى سطح خارجى پوست اثر مى گذارد و اشعه UVA روى لايه هاى داخلى پوست اثر گذار است و هر دو اين اشعه به پوست آسيب مى رسانند. وظيفه ضد آفتاب ها محافظت از پوست در مقابل اين دو اشعه مى باشد كه بنا به مواد مورد استفاده در آنها، دسته بندى مى شوند.

انواع ضد آفتاب ها:

ضد آفتاب هاى فيزيكى:

در ضد آفتاب های فیزیکی دو نوع از مواد معدنی فعال وجود دارند. تیتانیوم دی اکساید و زینک اکساید زمانى که بر روی پوست قرار می گیرند، سبب بازتاب یا انعکاس امواج فرابنفشى كه با پوست برخورد مى كنند، می شوند . به این ترکیبات، خنثی کننده های فیزیکی نیز گفته مى شود.
حسن اين ضد آفتاب ها اين است كه در مقابل نور خورشيد تجزيه نمى شوند به همين دليل دوام بيشترى بر روى پوست داشته و احتمال بروز حساسيت پوستى را ندارند. ولى چون بافت سنگينى دارند و روى پوست رنگ سفيد دارند، طرفداران كمترى داشته باشند.

 IMG 0093

ضد آفتاب هاى شيميايى:

١٥ نوع فيلتر براى ضد آفتاب های شیمیایی وجود دارند كه معروفترين آنها، ترکیباتى نظیر اکسی بنزون OXYBENZONE ، اکتینوکسات OCTINOXATE ، اکتیسالات OCTISALATE ، h ، آوو بنزون AVOBENZONE می باشند كه اشعه هاى فرابنفش خورشيد را جذب و خنثی می کنند و خودشان نیز به مرور در مواجهه با اشعه، از قدرت اثرشان کاسته می شود. دوام كمترى بر روى پوست دارند و مواد موجود در آنها ممكن است باعث حساسيت هاى پوستى شود.

مضرات ضد آفتاب ها:

جذب پوست مى شوند:

ضد آفتاب هاى شيميايى تنها بر روى پوست قرار نمى گيرند، بلكه در پوست نفوذ مى كنند و توسط سيستم گردش خون بدون اين كه توسط كبد فيلتر شوند در تمام بدن پراكنده مى شوند و ٢ روز پس از استفاده از ضد آفتاب اثرات آن در ادرار، خون و شير مادر نمايان مى شود. اگر مواد ضد آفتاب ها مضر نباشد مشكلى ايجاد نمى شود ولى همه ضد آفتاب ها بى ضرر نيستند.

مختل كننده غدد مترشحه داخلى:

٩نوع از ١٥ نوع فيلترهاى شيميايى، مختل كننده غدد مترشحه داخلى يا غدد درون ريز شناخته شده اند كه اين مشكل باعث به‌وجود آمدن اختلالات غیرطبیعی در رشد جنین و کودکان مى شود. همچنين موجب بلوغ زودرس در نوجوانان، کاهش اسپرم و عدم باروری می‌‌شوند. مختل کننده های غدد درون ریز مانند استروژن عمل می‌کنند و می‌توانند باعث رشد توده هاى سرطانی سینه و تخمدان در خانم‌ها و سرطان پروستات در مردان شوند. با توجه به اين موضوع از به کار بردن کرم‌های ضد آفتاب بر روی پوست کودکان‌تان پرهیز کنید چون پوست آن‌ها معمولا بلافاصله مواد شیمیایی را جذب می‌کند.
يكى از مضرترين تركيب در ضد آفتاب ها اکسی بنزون (Oxybenzone) است. كه با نام هایی مانند بنزوفنون یا بنزوفنون-3 نيز شناخته مى شود. روان‌پزشکان بر این باورند که این ماده شیمیایی برای سیستم عصبی هم سمی است.

 IMG 0101

ايجاد آلرژى:

برخی از مواد شیمیایی موجود در ضد آفتاب ها باعث تحریکات پوست مى شوند و اثراتى چون قرمزی، تورم، سوزش و خارش ايجاد مى كنند. اين اثرات در برخی از افراد شدیدتر است و دچار خارش شدید می‌شوند. ضد آفتاب ها دو نوع آلرژى ايجاد مى كنند:

١) آلرژى تماسى: اين حساسيت با قرار گرفتن ماده شيميايى بر روی پوست ايجاد مى شود و آن ماده مستقیماً موجب بروز آلرژى مى شود. به همين دليل چه در معرض نور آفتاب باشيد يا نه، رخ مى دهد و این حساسیت شایع‌ترین نوع آلرژی نسبت به کرم‌ ضدآفتاب می‌باشد.
٢) آلرژی نوری: این آلرژی هنگامى كه شخص در معرض نور خورشيد قرار مى گيرد، خودش را نشان مى دهد. نور خورشید با یک ماده شیمیایی موجود در محصول مورد نظر تداخل پیدا کرده و موجب واکنش آلرژیک مى شوند.
آلرژى ايجاد شده مى تواند ناشى از تركيبات PABA یا آمینوبنزوئیک اسید موجود در بسیاری از کرم‌های ضد آفتاب باشد. به همين خاطراین ماده کم‌کم از بسیاری از کرم‌های ضد آفتاب حذف مى شوند. همچنين مواد نگهدارنده و اسانس هاى شيميايى موجود در كرم ها نيزمى تواند باعث ايجاد آلرژى شود. مى توان براى رفع اين مشكل از ضد آفتاب هاى حاوى اكسيد روى استفاده كرد كه آلرژى زا نباشند. اگر پوست حساسى داريد می‌توانید از کرم‌های ضد آفتاب ‘هایپوآلرژیک’ خریداری کنید. اين کرم‌ها فاقد PABA هستند.
کسانی که سابقه ابتلا به اگزما را دارند، بیشتر در معرض حساسیت ناشی از کرم ضدآفتاب قرار دارند. طبق تحقیقی، مردان و افراد بالای ۴۰ سال ، كمتر مبتلا به آلرژی نسبت به کرم ضدآفتاب می‌شوند.

 IISU4934

سوزش چشم :

گاهى ممكن است مقدارى از ضد آفتاب هنگام مصرف به چشم وارد شود كه باعث سوزش و قرمزى چشم شود. حتى برخى افراد مى گويندً كه ممكن است باعث نا بينايى شود. پس سريع چشم را با آب بشوييد و اگر احساس كرديد كه در بينايى شماً مشكلى پيش آمده به پزشك مراجعه كنيد.

 KMLT0431

درد در مناطق مودار:

بعضى از ضد آفتاب ها باعث خشك شدن پوست مى شوند و چون در آن ناحيه پوست سفت مى شود، اگر داراى مو باشد مثل سينه مردان يا پوست كف سر، در آن ناحيه احساس درد ايجاد مى شود. به همين دليل بهتر است براى نواحى مودار از ژل به جاى كرم و لوسيون استفاده شود.

چرک در فولیکول مو:
کرم‌های ضد آفتاب می‌توانند در برخى از نقاط پوست خارش ايجاد كنند كه این نقاط کم‌کم تبدیل به راش‌های برجسته و قرمز می‌شوند. گاهی اوقات اطراف فوليكول هاى مو تاول‌های پر از چرک ايجاد می‌شوند.

TKNK3932

ابتلا به سرطان:

يك سرى از ضدآفتاب‌های هستند كه حاوی رتینول یا همان ویتامین A هستند كه اين ماده می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را در افرادی که در معرض نور آفتاب هستند، افزایش دهد، اما هنوز متاسفانه به علت آثار ضدپیری‌، آن را به ضدآفتاب‌ها و لوسیون‌ها اضافه می‌کنند.
این ماده باعث افزايش حساسیت پوست در برابر نور آفتاب مى شود به همين دليل بايد چنين جمله اى به منظور هشدار بر روی جعبه این ضدآفتاب‌ها نوشته شود: «لطفا به مدت یک هفته از زمان استفاده از اين محصول کمتر در معرض نور آفتاب قرار بگیرید».

روش هايى برای جلوگیری از مضرات کرم ضد آفتاب:

_ در صورت بروز هر گونه حساسيت از جمله قرمزی یا سوزش، مصرف کرم‌ ضد آفتاب را متوقف کنید.
_ حتماً در مورد استفاده از یک کرم ضد آفتاب مناسب پوستتان با يك پزشك یا داروساز مشورت کنید.همچنين توجه داشته باشيد كه داراى علامت استاندار بوده و تاييديه وزارت بهداشت و درمان را دارا باشد. از طرفى سعى كنيد هنگام تهيه ضد آفتاب نگاهى به بوروشور آن كنيد و از عدم وجود مواد مضر مطمين شويد.
_ کرم ضدآفتاب را برای بچه‌ها با دقت زیادی انتخاب کنید.
_ از مصرف کرم ضد آفتاب در کودکان زیر ۶ ماه پرهیز کنید.
_ اگر پوست چرب دارید، حتماً از کرم ضد آفتاب فاقد چربی استفاده کنید تا از بروز جوش و آكنه جلوگيرى كنيد.
_ حتماً هنگام قرار گرفتن در نور خورشيد از كلاه و لباس هاى با آستين استفاده كنيد تا نياز شما را به ضد آفتاب كمتر كند.

 IMG 0103

بی‌خطر‌ترین ضد آفتاب:

زینک اکسید و تیتانیوم اکسید جزء ضد آفتاب هاى فيزيكى هستند كه به خوبى مى توانند پوست را در مقابل هر دو اشعه UVA و UVB محافظت كنند و آسيب ضد آفتاب هاى شيميايى را هم ندارند. از طرفى چون اين ضد آفتاب ها به جاى جذب اشعه، آن را انعكاس مى دهد، كمتر در پوست جذب مى شود و براى كودكان و زنان باردار هم مى تواند انتخاب مناسبى باشد. البته اين ضد آفتاب ها بافت سنگينى دارد و رنگ سفيدى بر روى پوست باقى مى گذارد ولى حد اقل مى توانيد مطمئن باشيد كه مضرات كمترى نسبت به ضد آفتاب هاى شيميايى دارند.